Οι ποικιλίες αμπέλου διακρίνονται σε οινοποιήσιμες, επιτραπέζιες και σταφιδοποιίας (υπάρχουν και οι ποικιλίες υποκειμένων. Υποκείμενο είναι το μέρος του φυτού που βρίσκεται εντός εδάφους και λίγο πάνω από αυτό, εκεί που γίνεται ο εμβολιασμός –μπόλιασμα). Στην παραγωγή του κρασιού, χρησιμοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά οινάμπελοι (οινοποιήσιμες ποικιλίες αμπέλου). Η ποικιλία αμπέλου είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες, που επηρεάζουν ή και καθορίζουν τον τύπο, το ξεχωριστό άρωμα και τη γεύση του κρασιού που θα παραχθεί. Διότι από τους γενετικούς χαρακτήρες της εξαρτώνται άμεσα το μέγεθος της ρώγας του σταφυλιού, η σύσταση και το χρώμα του φλοιού της, η υφή του, η σχέση σακχάρων και οξέων, το αρωματικό συναικό κ.ά.

 

Σε γενικές γραμμές, όσο μικρότερο είναι το φρούτο μίας ποικιλίας αμπέλου, τόσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση των αρωμάτων. Όσο πιο χοντρός και έντονου χρώματος είναι ο φλοιός της ρώγας, τόσο εντονότερο θα είναι το χρώμα και το άρωμα του κρασιού. Όσο μεγαλύτερη είναι η περιεκτικότητα σε σάκχαρα, τόσο υψηλότερος θα είναι ο αλκοολικός βαθμός του κρασιού. Η δε συγκέντρωση των οξέων διασφαλίζει τη γευστική ισορροπία του (σε όλα αυτά σημαντικό ρόλο παίζει και η οινοποίηση). Ωστόσο, ο χαρακτήρας κάθε ποικιλίας αμπέλου δεν παραμένει πάντα ο ίδιος, αλλά επηρεάζεται και διαφοροποιείται από πολλούς παράγοντες, πιο καθοριστικοί των οποίων είναι οι εξής:

 

  • το κλίμα της συγκεκριμένης περιοχής,
  • η φυσιολογία του εδάφους κάθε αμπελώνα και
  • η ανθρώπινη παρέμβαση.

 

Στην υφήλιο συναντώνται αμέτρητες ποικιλίες αμπέλου. Κάθε οινοπαραγωγός χώρα καλλιεργεί τις γηγενείς της, αλλά και τις λεγόμενες «διεθνείς», αυτές δηλαδή που συναντώνται σχεδόν σε ολόκληρο τον αμπελοοινικό κόσμο. Το ίδιο συμβαίνει και στην Ελλάδα, όπου οι γηγενείς ποικιλίες αμπέλου είναι εκατοντάδες (αν και σε ουσιαστική χρήση βρίσκονται μερικές δεκάδες), πολλές εξ αυτών έχουν δείξει ήδη την αξία τους και άλλες είναι πολλά υποσχόμενες. Όσο για τις διεθνείς, καλλιεργούνται οι πιο βασικές και κάποιες και άλλες, που συναντώνται κατά κανόνα σε χώρες με κλίμα αντίστοιχο με το ελληνικό.